Tożsamość etniczna mieszkańców Gruzji

Tożsamość etniczna mieszkańców Gruzji oraz postrzeganie przez nich wewnętrznej i międzynarodowej sytuacji państwa na przykładzie Tbilisi, Swanetii, Abchazji i Adżarii. Badania terenowe

W ramach studiów w Instytucie Stosunków Międzynarodowych oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego zorganizowaliśmy studenckie badanie naukowe pt. ,,Tożsamość etniczna mieszkańców Gruzji oraz postrzeganie przez nich wewnętrznej i międzynarodowej sytuacji państwa na przykładzie Tbilisi, Swanetii, Abchazji i Adżarii. Badania terenowe”. Przedsięwzięcie zrealizowaliśmy w dniach 27 lipca do 11 sierpnia oraz 15 sierpnia do 22 sierpnia 2008 r. Celem wyprawy badawczej było zdobycie umiejętności analitycznych oraz pogłębienie wiedzy na temat, który będzie przedmiotem prac naukowych oraz magisterskich uczestników badania.

Etniczna mozaika Gruzji stanowi jej atut w wymiarze kulturowym, będąc jednocześnie atrakcyjnym aspektem w kontekście turystycznym. Jednocześnie różnorodność ta rzutuje na integralność terytorialną państwa, przyczyniając się do konfliktów wewnętrznych, które nie pozwalają w pełni wykorzystać potencjału gospodarczego oraz geopolitycznego w regionie.

Badanie zostało przerwane przez wybuch działań wojennych w Gruzji. w dużej mierze zakładane cele zostały osiągnięte. Dzięki rozmowom z analitykami czy ekspertami gruzińskimi (m.in. Wachtang Kolbaia, Niko Czitadze, Aleksander Rusecki – szerzej w przebiegu realizacji projektu) została nam udostępniona możliwość poszerzenia wiedzy na temat konfliktów terytorialnych, szczególnie na temat ich genezy oraz złożoności etnicznej. Dzięki przeprowadzonym rozmowom z miejscową ludnością w poszczególnych odwiedzanych regionach, szczególnie w czasie przeprowadzanych ankiet uzyskaliśmy możliwość poznania stosunku do innych grup etnicznych, religijnych oraz istniejących stereotypów wśród społeczności, jako przesłanki do napięć społecznych, a w konsekwencji separatyzmów regionalnych oraz stosunku do lokalnej oraz centralnej władzy. Przeprowadzając wywiady poszerzone z miejscową władzą (np. Swanetia) oraz parlamentarzystami (np. Lewan Wapchadze z Partii Chrześcijańsko-Demokratycznej) mogliśmy określić postrzeganie przez elity regionalne władz centralnych oraz ich ocenę polityki prowadzonej przez Tbilisi. Natomiast, poprzez rozmowy z uchodźcami (np.Kodori) mogliśmy dowiedzieć się jak wygląda ich obecna sytuacja oraz jak postrzegają politykę centralnego rządu wobec separatystycznych prowincji.

Niestety w regionach przygranicznych z separatystycznymi republikami oraz w obszarach górskich, mieszkańcy w większości odmawiali przeprowadzenia ankiet. Wynikało to prawdopodobnie z napiętej sytuacji na tych obszarach oraz obaw przed ujawnieniem treści odpowiedzi. Dopiero przy swobodnej rozmowie zdołaliśmy uzyskać informacje na niektóre pytania zawarte w ankiecie. Dodatkowo wybuch wojny 8 sierpnia spowodował skrócenie naszego pobytu, przez co nie zdołaliśmy przeprowadzić ankiet oraz wywiadów poszerzonych z reprezentacyjną grupą osób, by móc podsumować wyniki badania socjologicznego.

Pomimo zaistniałej sytuacji oraz działań wojennych w Gruzji, zdołaliśmy wykorzystać efekty naszego badania. Zdobyty przez nas materiał badawczy został wykorzystany w artykule Aleksandry Kowalczuk na temat sytuacji w Gruzji w Merkuriuszu Uniwersyteckim, w numerze 41.

Informacje o regionie zdobyte podczas badania zostały wykorzystane w artykułach portalu informacyjnego Kaukaz.pl, prowadzonego przez jednego z uczestników badania, Mateusza Bajka.

27 października 2008 r. Mateusz Bajek wystąpił z prelekcją referatu podczas konferencji w Cieszynie Gruzja, piekło w raju, organizowanej przez Cieszyński Ośrodek Kultury Dom Narodowy.

Dzięki zabranym podczas badania materiałom oraz przeprowadzonym rozmowom, dwóch uczestników badania zaprezentowało referaty podczas V sesji Seminarium Kaukaskiego Studium Europy Wschodniej z 29 listopada 2008r., poświęconej tematyce badania. Tematy wystąpień: Geneza abchaskiego separatyzmu, jego rola i obecny status, autorstwa Anny Radeckiej oraz Konflikt rosyjsko-gruziński 2008r.:konsekwencje dla regionu Aleksandry Kowalczuk.

W dniach 11-12 grudnia w Krakowie na konferencji pt.: Współczesna Gruzja, organizowanej przez Koło Studentów Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego Mateusz Bajek wystąpił z referatem Geopolityczna zmiana pozycji Gruzji na współczesnej arenie międzynarodowej. Przyczyna czy skutek sierpniowej wojny?.

Materiał fotograficzny, zebrany w Gruzji był przedstawiany na prezentacjach zdjęć na integracyjnym wyjeździe I roku ISM we wrześniu 2008 r. przez Mateusza Bajka oraz podczas wieczoru kaukaskiego Kaukaskie klimaty, w Kawiarni Tarabuk, 9 grudnia 2008 r. przez Annę Radecką i Aleksandrę Kowalczuk. Prezentacji dokonał również Mateusz Bajek na wieczorze kaukaskim Gruzja- i co dalej?, organizowanym przez Samorząd Studentów Instytutu Stosunków Międzynarodowych UW, na Uniwersytecie Warszawskim 9 grudnia 2008 r.

Zdobyta literatura oraz materiały prasowe zostaną przekazane tworzonej obecnie bibliotece Studium Europy Wschodniej.

Uczestnicy badania:

  • Mateusz Bajek (ISM)
  • Aleksandra Kowalczuk   (ISM, SEW)
  • Elżbieta Kustra (ISM, WPiA)
  • Anna Radecka (SEW)

Opiekun naukowy:

Dr Dawid Kolbaia,
Studium Europy Wschodniej,
Uniwersytet Warszawski

Materiały:

Zdjęcia